Współcześnie większość sportów zawodowych, to dyscypliny w których startujący w nich zawodnicy korzystają z pracy z psychologami. Każdy człowiek jest inny, dlatego są sportowcy którzy właściwie codziennie odbywają swój trening mentalny, ale również i tacy, którzy robią to bardzo okazjonalnie. Nie ma jednak wątpliwości, że dobre nastawienie psychiczne zdecydowanie zwiększa szanse na osiągnięcie lepszego wyniku. W momencie kiedy konkurencja w światowym sporcie jest ogromna, to każdy detal może decydować o końcowym sukcesie. Wiedzą o tym najlepsi tenisiści świata, którzy publicznie przyznają się do współpracy z psychologami sportu.
Dlaczego stosuje się trening mentalny w tenisie?
Trening mentalny jest stosowany w tenisie z wielu różnych powodów. Jednym z najważniejszych jest radzenie sobie z presją i stresem. Obciążenie psychiczne podczas wielkich turniejów jest ogromne. Jest to sport indywidualny i kiedy na korcie rywalizują ze sobą tenisiści prezentujący podobne przygotowanie techniczne i fizyczne, to wówczas decydujące może okazać się nastawienie mentalne, jakie będzie objawiać się determinacją w dążeniu do celu, motywacją i koncentracją. Niezwykle istotna będzie również umiejętność zachowania spokoju w kluczowych momentach podczas meczu. Trening mentalny pomaga w rozwijaniu umiejętności skupienia uwagi, eliminowania rozproszeń i powracania do koncentracji po błędach lub niepowodzeniach. Bardzo ważna będzie również wiara we własne umiejętności i pewność siebie. W kryzysowych momentach, kiedy gra nie układa się po myśli tenisisty, to niezbędne jest przekonanie co do własnej wartości. Kontrola emocji jest często tym, z czym nie radzi sobie spora ilość tenisistów na świecie. Często nawet podczas transmisji telewizyjnych możemy zaobserwować, jak zawodnicy wyładowują swoją frustrację i złość na przykład niszcząc swoje rakiety. Niezwykle ważna jest technika, która pozwala przygotować umysł sportowca na sukces. Chodzi w tym miejscu o wizualizację. Poza tym trening mentalny pomaga w szybszym czasie wyznaczyć swoje cele i je zrealizować oraz nauczyć się podejmować słuszne decyzje na korcie podczas gry.
Psychologia na korcie
Jednym z nowych trendów w tenisie jest połączenie treningu mentalnego z tym na korcie. Trenerzy projektują ćwiczenia i scenariusze, które w naturalny sposób stanowią wyzwanie dla zawodników pod względem mentalnym, obok rozwoju technicznego i taktycznego. Są to na przykład ćwiczenia pod presją, w których zawodnicy symulują kryzysowe momenty podczas meczu, takie jak walka o decydujący punkt. Dzięki temu, jeśli w prawdziwym spotkaniu doświadczą takiej sytuacji, to będą potrafili zachować większą koncentrację oraz spokój. Stosuje się również zadania mające na celu ćwiczenia koncentracji, tak aby jak najbardziej utrzymać skupienie w momentach, kiedy będzie o nie niezwykle trudno. Praktykuje się również tworzenie scenariuszy, które mogą powodować skrajne emocje, takie jak chociażby błędne decyzje sędziowskie. Uczy się wówczas zawodników, jak przyjąć takie momenty i nie dać się ponieść za bardzo emocjom. Uczy się również tego, jak przy wielkim zmęczeniu podejmować odpowiednie decyzje. Czasami przecież mecze tenisowe trwają bardzo długo.
Technika spersonalizowana
Struktura umysłowa każdego człowieka jest inna, dlatego też podejście mentalne również jest spersonalizowane i oparte na danych. Psychologowie starają się poprzez różne narzędzia ustalić mocne i słabe strony zawodników. W jaki sposób tego dokonują? Jedną z takich rzeczy są kwestionariusze i wywiady osobowościowe, jakie pokazują poziom lęku i odporności psychicznej konkretnej osoby. Monitorowanie reakcji fizjologicznych pokazuje poziom stresu i koncentracji u sportowca. Analizie wideo ze spotkań rozgrywanych przez tenisistę podlega nie tylko ocena jego gry, ale również zachowań emocjonalnych. Niektórzy zawodnicy stosują techniki medytacyjne, które pozwalają się im wyciszyć oraz wizualizację, która oparta jest na konkretnych scenariuszach. Dzisiaj częstą praktyką jest wykorzystywanie technologii w treningu mentalnym. Jedną z nich jest wirtualna rzeczywistość, dzięki której dochodzi do symulowania realistycznych scenariuszy meczowych.
Tenisista, który korzysta z pomocy
Wielu znanych zawodników tenisa otwarcie mówiło o regularnej współpracy z psychologami sportowymi. Jednym z nich był Andy Murray. Zawodnik przyznał, że szczególnie dużo pracował ze specjalistami podczas kluczowych momentów swojej kariery. Jak sam powiedział, pozwoliło mu to zwiększyć koncentrację, zredukować frustrację i zmniejszyć wywieraną na siebie presję. Tenisista uważa, że to praca nad mentalnością pozwoliła mu osiągnąć sukcesy w turniejach wielkoszlemowych oraz pozycję lidera rankingu światowego. Z kolei Novak Djoković wyznał, że korzystał z takich technik jak wizualizacja, kontrola emocji, skupienie się oraz budowaniu pewności siebie poprzez pozytywne myślenie. Przyniosło to w przypadku Serba znakomite rezultaty, ponieważ jego odporność na stres i determinacja są powszechnie uważane za wzór.
Trening mentalny to ciągłe postępy
Plan treningowy w tenisie u większości zawodników uwzględnia zarówno przygotowanie fizyczne, techniczne oraz mentalne. Strategia do osiągnięcia sukcesu wiedzie bardzo często przez umysł, który zawodnik musi nauczyć się kontrolować. Rywalizacja na najwyższym poziomie kosztuje organizm sporo stresu, a ten często prowadzi do niepotrzebnego napięcia mięśniowego. Koncentracja jest kluczowa dla precyzyjnej koordynacji wzrokowo-ruchowej w tenisie. Żeby mieć ją na jak najwyższym poziomie, to trzeba ją wypracować. Wszystko można osiągnąć treningiem. Głowa musi współpracować z ciałem i wtedy szanse na osiągnięcie sukcesu są bardzo duże.
