Rozwój siatkówki plażowej: Jak stała się potęgą olimpijską?

Historia rozwoju siatkówki plażowej jest idealnym przykładem na to, że można stworzyć coś z niczego. Kiedy z potrzeby zwykłej zabawy z piłką na piasku rodzi się dyscyplina olimpijska, jest to piękny przykład na to, że z pasji można stworzyć coś naprawdę wartościowego. Dzisiaj trudno sobie wyobrazić brak tej dyscypliny podczas Igrzysk Olimpijskich. Jej zaletą jest niewątpliwie to, że jest to sport widowiskowy, który jest atrakcyjny dla widzów. I to właśnie dzięki temu zyskał tak sporą popularność. Ludzie chcą go oglądać zarówno na żywo, jak i podczas transmisji z najważniejszych światowych imprez.

Jak narodziła się siatkówka plażowa?

Za początki rozwoju dyscypliny uznaje się 1915 rok, kiedy to na Hawajach (plaża Waikiki) ludzie w formie rekreacji spędzali w ten sposób czas. Jako drugie miejsce, które jest istotne w rozwoju tego sportu wskazuje się Kalifornię, gdzie rozpoczęto grę w siatkówkę plażową w latach 20 – tych XX wieku. Popularność tego sportu wzrosła w USA w latach 30 – tych XX wieku, kiedy nastąpił Wielki Kryzys, a to z tego względu, że jego uprawianie nie należało do kosztownych. Bardzo istotną postacią w rozwoju dyscypliny był  Paul „Pablo” Johnson, którego uznaje się za prekursora, jeśli chodzi o stworzenie dwuosobowych drużyn. W latach 40 – tych XX wieku zaczęły odbywać się pierwsze zawody. Kolejne dekady to rosnąca popularność tego sportu w Brazylii i Europie. Profesjonalizacja dyscypliny przypadła na lata 70-te i 80-te XX wieku. W 1974 roku odbył się pierwszy komercyjnie sponsorowany turniej w San Diego, a w 1976 roku pierwsze mistrzostwa siatkówki plażowej w Pacific Palisades. Trudno w to uwierzyć, ale wywołały one ogromne zainteresowanie ze strony kibiców, których było blisko 30 tysięcy. Za konkretne miejsca oferowano już nagrody pieniężne. W roku 1984 powstaje Stowarzyszenie Profesjonalnych Graczy Siatkówki, a już trzy lata później Międzynarodowa Federacja Piłki Siatkowej (FIVB) zorganizowała pierwsze Mistrzostwa Świata w tej dyscyplinie. Odbyły się one w Rio de Janeiro.

Jak gra w siatkówkę plażową trafiła na Igrzyska Olimpijskie?

Podczas Igrzysk Olimpijskich w Barcelonie w 1992 roku siatkówka plażowa zadebiutowała jako sport pokazowy. Jej debiut spotkał się ze sporym zainteresowaniem i wzbudzał pozytywne opinie. Jako pełnoprawna dyscyplina widniała już w programie Igrzysk Olimpijskich w 1996 roku w Atlancie. Od tego czasu regularnie znajduje się w programie każdych kolejnych zmagań na najważniejszej imprezie sportowej na świecie. Jej olimpijski sukces jest związany z kilkoma cechami charakterystycznymi dla tego sportu. Jest on dynamiczny, widowiskowy oraz obowiązują w nim proste zasady, które są łatwo zrozumiałe dla każdego widza. Charakteryzuje się radosnym klimatem zawodów, którzy może kojarzyć się z wakacjami. Bardzo dużo dobrego dla rozwoju całej dyscypliny zrobiła FIVB, która aktywnie promowała ten sport na całym świecie. Dzięki temu bardzo szybko siatkówka plażowa wykreowała gwiazdy tego sportu, jakie swoim udziałem w różnych turniejach przyciągały uwagę tłumów kibiców.

Zasady gry w siatkówkę plażową

Zasady gry w siatkówkę plażową różnią się od tych, jakie obowiązują w siatkówce halowej. Zespoły składają się zaledwie z dwóch zawodników. Nie ma możliwości dokonywania zmian. Gra odbywa się na boisku o wymiarach 16 na 8 metrów. Piłka do tej odmiany siatkówki jest nieco większa, lżejsza i ma niższe ciśnienie niż piłka halowa. Mecz rozgrywany jest do dwóch wygranych setów. Pierwsze dwa rozgrywa się do 21 punktów, a ewentualny trzeci do 15 punktów. Aby wygrać seta drużyna musi mieć dwa punkty przewagi. Akcję rozpoczyna zagrywka, a zespół ma prawo do maksymalnie trzech odbić, aby przebić piłkę na stronę przeciwnika. Jeżeli zawodnik lub zawodnicy dotkną piłkę w bloku, to jest to zaliczane jako pierwsze odbicie. Zmiana stron boiska następuje po zdobyciu siódmego punktu w pierwszych dwóch setach i piątego w secie trzecim (jeśli jest rozgrywany). Każdy zespół ma prawo do jednej 30 sekundowej przerwy w secie. 

 Jaki jest najlepszy zawodnik na świecie?

Siatkówka plażowa jako dyscyplina sportu zdążyła również wykształcić wielu wybitnych przedstawicieli tego sportu wśród kobiet i mężczyzn. Jedną z największych legend, która łączy zarówno siatkówkę halową, jak i plażową jest Karch Kiraly z USA. Zdobył on złote medale olimpijskie w obu tych dyscyplinach (w siatkówce halowej w 1984 roku i 1988 roku i w siatkówce plażowej w 1996 roku). Poza nim wśród mężczyzn należy wyróżnić takie postacie jak: Emanuel Rego (trzykrotny złoty medalista olimpijski), Ricardo Santos, Alison Cerutti czy Phil Dalhausser. Wśród kobiet trzeba wyróżnić: Misty May-Treanor (trzykrotna złota medalistka olimpijska), Kerri Walsh Jennings (również trzykrotna złota medalistka olimpijska), Larissa França, Ana Paula Connelly i Sandrę Pires.

Rozwój siatkówki plażowej w Polsce 

W Polsce siatkówka plażowa jest nadal stosunkowo młodą dyscypliną sportu. Pierwsze Mistrzostwa Polski rozegrano w 1994 roku w Sopocie. Od tego czasu w naszym kraju odbywa się szereg różnych imprez i turniejów, które stale przyciągają coraz większe zainteresowanie kibiców. Polscy siatkarze i siatkarki z powodzeniem reprezentują kraj w najważniejszych zagranicznych turniejach na całym świecie. Minusem tej dyscypliny w naszym kraju jest to, że nie może być ona rozgrywana cały rok i jest zależna od warunków atmosferycznych. Jest to sport zespołowy i dla tych, którzy nie uprawiają go rekreacyjnie trening, to podstawa przygotowania do najważniejszych startów. W Polsce nie da się na powietrzu realizować jednostek treningowych przez cały rok. Nie zmienia to jednak faktu, że nasi reprezentanci radzą sobie bardzo obiecująco na arenie międzynarodowej.

Krzysztof
Krzysztof Kwaśny

W świecie sportu odnajduję inspirację i nieustannie poszukuję nowych historii do opowiedzenia. Jako dziennikarz sportowy, z równym zamiłowaniem relacjonuję zmagania piłkarzy, tenisistów czy koszykarzy. Moja pasja pozwala mi tworzyć różnorodne materiały – od błyskawicznych newsów, przez wnikliwe felietony, po szczere wywiady i emocjonujące relacje. Współpracowałem z takimi redakcjami jak: Polsat Sport, To jest boks, Infosport i Łączynaspasja.