Koszykówka to bardzo wymagający i dynamiczny sport, który jeśli uprawiany jest na poziomie zawodowym, to wymaga odpowiednio przeprowadzanych jednostek treningowych. Żeby dobrze przygotować zawodnika do gry na jak najwyższym poziomie, to należy zapewnić mu kompleksowy trening fizyczny, mentalny, techniczny i taktyczny. W tym tekście poruszona zostanie tematyka związana z pierwszymi dwoma z wymienionych.
Jak zmieniał się przez lata trening przygotowania fizycznego w koszykówce?
Na samych początku powstania koszykówki, który przypadł na początek XX wieku trening siłowy nie był stosowany. Ograniczano się głównie do samej gry, biegania i podstawowych ćwiczeń rozgrzewkowych. To zmieniło się dopiero w latach 70 – tych i 80 – tych XX wieku, choć ówczesny trening mięśniowy przypominał bardziej kulturystyczny niż przygotowany pod koszykówkę. Podejście zmieniono dopiero na początku lat 90 – tych, kiedy nastąpiła specjalizacja i bardziej naukowe podejście. Wprowadzono trening plyometryczny, pracowano nad mięśniami głębokimi tułowia, a także pojawiły się specjalistyczne treningi szybkościowe i zwinnościowe. O tym jak bardzo zmieniło się podejście do tego tematu niech świadczy fakt, że w przeszłości za przygotowanie fizyczne odpowiadał często główny trener, a obecnie w sztabie szkoleniowym są zatrudniani specjaliści zajmujący się tylko tym tematem. Tak samo jak kiedyś to obserwacja i intuicja trenera decydowała o obciążeniach treningowych, a dzisiaj są do tego wykorzystywane nowoczesne urządzenia, które gromadzą bardzo szczegółowe dane.
Przygotowanie fizyczne – plan treningowy
Trening przygotowania fizycznego w koszykówce koncentruje się na kilku kluczowych obszarach, które są niezbędne do gry w koszykówkę na najwyższym poziomie. Jednym z najważniejszych aspektów jest wytrzymałość. Żeby ją zbudować, to stosuje się zwykle biegi interwałowe, trening obwodowy oraz gry symulacyjne. Jeśli chodzi o siłę, to aby ją odpowiednio stworzyć to stosuje się trening z obciążeniem, plyometryczny oraz mięśni głębokich. Aby uzyskać szybkość i zwinność trenuje się slalom między pachołkami, sprinty oraz ćwiczenia na szybką reakcję. Z kolei mobilność i elastyczność osiąga się za pomocą rozgrzewki dynamicznej, rozciągania statycznego oraz rollowania. Do wszechstronnych ćwiczeń treningowych należą również przysiady i stosuje się je powszechnie w zawodowym sporcie.
Trening mentalny – ewolucja
Trening mentalny początkowo był bardzo niedoceniany. Uważano, że problemy psychiczne czy emocjonalne to oznaka słabości. Wymagano od zawodników, aby z presją radzili sobie samodzielnie. Zmiany nastąpiły na przełomie lat 80 – tych i 90 – tych, kiedy to uświadomiono sobie, że nawet najlepsi gracze mogą mieć problemy. Wybitny trener NBA Phil Jackson rozpoczął włączać elementy psychologii do swojej pracy. Profesjonalizacja w tym temacie nastąpiła w XXI wieku, kiedy to trening mentalny stał się integralną częścią przygotowania w większości profesjonalnych drużyn koszykarskich.
Co zapewnia trening mentalny?
Przygotowanie mentalne jest obecnie tak samo istotne w zawodowej koszykówce, jak przygotowanie fizyczne. Aby osiągnąć koncentrację i skupienie stosuje się różnego rodzaju wizualizacje, medytację oraz różnego rodzaju stałe rutyny przedmeczowe. Jeśli zawodnicy mają stać się bardziej odporni na stres i presję, to odbywają treningi w warunkach meczowych, stosują pozytywne afirmacje, oraz uczą się traktować każdy popełniony przez siebie błąd jako naukę. Niezwykle istotna w zawodowym sporcie jest pewność siebie. Często, żeby ją zbudować, to ustala się zawodnikowi małe cele do osiągnięcia. Poza tym rozwija się mocne strony takiego koszykarza oraz dba się o to, aby wszyscy zawodnicy wzajemnie się wspierali. Częstym problemem wśród sportowców jest też uleganie złym emocjom. Aby je ograniczyć stosuje się techniki oddechowe oraz uczy się, jak złą energię zamienić w siłę do dalszej gry.
Każdy element zawodowego treningu jest ważny
Mecz koszykówki na tym najwyższym poziomie to maksymalny wysiłek dla zawodników. Dynamika tego sportu jest tak duża, że trening motoryczny musi zapewnić wysoką intensywność podczas gry. Jednak do każdego z graczy powinien być dopasowany indywidualnie, aby zniwelować ryzyko kontuzji. Z tego powodu jednym koszykarzom trzeba go zwiększać, a innym zmniejszać. Dlatego trener od przygotowania motorycznego musi na bieżąco monitorować stan zdrowia i obciążenia poszczególnych graczy. Podobnie inni specjaliści, jacy znajdują się w tym sztabie. W koszykówce zawodowej wbrew pozorom nie liczą się tylko rzuty do kosza. Najważniejsze z perspektywy sztabu szkoleniowego, to szukać odpowiednich zawodników, którzy prezentują zadowalający poziom, a następnie poprzez odpowiedni proces adaptacyjny i szkoleniowy stworzyć z nich odpowiednią drużynę.
