Sport osób z niepełnosprawnościami to doskonały dowód na to, że w życiu nie można się nigdy poddawać i rezygnować ze swoich marzeń. Pełni on dla tych osób funkcję społeczną, bardzo dobrze działa na ich rozwój osobisty oraz często jest pomocny w rehabilitacji. Koszykówka na wózkach to dynamiczna i pasjonująca dyscyplina sportu, która bazuje na podobnych zasadach co tradycyjna koszykówka. Jak powstał ten sport? Kto może go uprawiać?
Czym jest koszykówka na wózkach?
Koszykówka na wózkach jest adaptacją klasycznej koszykówki, czyli zarówno liczba zawodników, punktacja i czas gry jest dokładnie taki sam, jak w koszykówce dla osób pełnosprawnych. Każdy z zawodników używa do gry specjalnie przygotowanych wózków, które pozwalają na wykonywanie szybkich manewrów, obrotów i zderzeń. Warto nadmienić, że w tej dyscyplinie sportu obowiązuje zasada, która polega na tym, że zawodnik może pchnąć wózek dwukrotnie, a następnie musi kozłować piłkę, podać ją lub oddać rzut. Jeszcze istotniejszą rzeczą jest wprowadzony system kwalifikacji, który ocenia stopień niepełnosprawności zawodnika. Każda osoba, która gra otrzymuje specjalnie punkty: od 1.0 (największe ograniczenia funkcjonalne) do 4.5 (najmniejsze ograniczenia). W każdej drużynie zwykle nie może być tych punktów więcej niż 14. Pomimo niepełnosprawności osób uprawiających ten sport, to jest to dyscyplina bardzo dynamiczna i emocjonująca.
Kto może uprawiać koszykówkę na wózkach?
Koszykówka na wózkach to sport, który przeznaczony jest do uprawiania przez osoby z trwałymi niepełnosprawnościami fizycznymi kończyn dolnych lub górnych, na skutek których nie mogą oni grać w tradycyjną odmianę tej gry. Wśród tych osób możemy wyróżnić między innymi ludzi z takimi niepełnosprawnościami jak: porażenie kończyn dolnych, przepuklina oponowo – rdzeniowa, amputacja kończyn dolnych, porażenie mózgowe czy uszkodzenia rdzenia kręgowego. Na najwyższym poziomie, czyli jeśli chodzi o start w Igrzyskach Paraolimpijskich to drużyny są podzielone na męskie i żeńskie. Jednak na poziomie odrobinę niższym i amatorskim nie ma ograniczeń dotyczących wieku i płci, dlatego z tego powodu istnieje wiele drużyn mieszanych.
Koszykówka na wózkach – historia
Sport ten powstał w Wielkiej Brytanii w 1948 roku, kiedy to doktor Ludwig Guttmann wykorzystywał go jako formę rehabilitacji dla inwalidów wojennych w Stoke Mandeville. Rok później na terenie Stanów Zjednoczonych odbył się pierwszy turniej. Już w 1960 roku koszykówka na wózkach zadebiutowała na Igrzyskach Paraolimpijskich w Rzymie. Współcześnie najważniejszymi turniejami w tym sporcie poza wspomnianymi Igrzyskami Paraolimpijskimi są Mistrzostwa Świata i Europy. W Polsce początki tej dyscypliny mają miejsce w połowie lat 70 – tych XX wieku. Pierwszy mecz reprezentacja Polski w koszykówce na wózkach rozegrała w 1977 roku. Kolejną przełomową datą był rok 1998. Wówczas została utworzona Polska Liga Koszykarzy na Wózkach. Obecnie ten sport jest już bardzo dobrze sprofesjonalizowany.
Jakie są korzyści z uprawiania tego sportu?
Koszykówka na wózkach niesie za sobą wiele korzyści dla wszystkich osób, które uprawiają ten sport. Poza najbardziej oczywistymi, takimi jak fizyczne (lepsza kondycja, koordynacja oraz wytrzymałość) są jeszcze niezwykle istotne korzyści psychiczne (pewność siebie, odporność na stres) oraz społeczne (nawiązywanie nowych znajomości, umiejętność komunikacji). Nie można zapominać także o rozwoju osobistym każdego grającego, ponieważ ten sport wymaga strategicznego myślenia i szybkiego podejmowania decyzji.
Jaka jest przyszłość tego sportu?
Wszystko wskazuje na to, że przyszłość sportu osób z niepełnosprawnościami będzie bardzo optymistyczna. Boisko do kosza może świetnie być wykorzystywane przez ludzi z niedoborami zdrowotnymi. Łatwo zaobserwować wzrost profesjonalizmu i popularności wielu dyscyplin, w tym koszykówki na wózkach. Jednym z głównych aspektów jest to, że o osobach, które uprawiają ten sport zaczyna mówić się publicznie. Można obejrzeć transmisje spotkań lub też poznać historie inspirujących zawodników. Do tego, firmy chętnie zostają sponsorami tego typu dyscypliny, ponieważ mają z tego korzyści wizerunkowe. Dodatkowo będzie następował rozwój sprzętu oraz metod treningowych. Będą powstawać szkółki i akademie, a to spowoduje zwiększenie poziomu samej rywalizacji.
