Zastanawiając się nad tym, którzy piłkarze robili furorę w trakcie Mistrzostw Świata, na myśl przychodzą tuziny zawodników. Nie ma wątpliwości co do tego, że są oni najważniejszymi bohaterami tych wydarzeń, ale nie jedynymi. Wystarczy zadać jedno pytanie: czym byłaby piłka nożna, gdyby nad przebiegiem rozgrywki nie czuwali sędziowie? To właśnie arbitrom, którzy zasłynęli swoją pracą podczas mundiali, będzie poświęcony ten tekst.
Jaka jest rola arbitra?
Rola sędziego piłkarskiego, szczególnie na arenie tak prestiżowej jak Mistrzostwa Świata, jest niezwykle złożona i często niedoceniana. To oni są gwarantami przestrzegania zasad, arbitrami w spornych sytuacjach, a ich decyzje potrafią przesądzić o losach meczu, a nawet turnieju. W historii mundiali zapisało się wielu arbitrów, którzy dzięki swojej konsekwencji, odwadze, opanowaniu i doskonałej znajomości przepisów, zyskali miano legend. Poniżej przedstawiamy sylwetki kilku z nich, którzy swoim profesjonalizmem i nienaganną postawą zasłużyli na miano najlepszych.
Pierluigi Collina (Włochy)
Przez długie lata imię i nazwisko Pierluigiego Colliny było wręcz synonimem słowa sędzia. To arbiter, który natychmiast przychodzi na myśl, gdy mowa o najwybitniejszych sędziach. Jego charakterystyczny wygląd oraz przenikliwe spojrzenie były rozpoznawalne na całym świecie. Collina sędziował finał Mistrzostw Świata w 2002 roku pomiędzy Brazylią a Niemcami, a jego występ był kwintesencją sędziowskiej perfekcji. Znany był z absolutnej bezkompromisowości, umiejętności szybkiego podejmowania trafnych decyzji pod presją i doskonałego wyczucia gry. Jego autorytet na boisku był niezaprzeczalny, a zawodnicy darzyli go ogromnym szacunkiem. Podobnie były w przypadku absolutnie największych gwiazd, które wiedziały, że nie ma co z nim pogrywać.
Howard Webb (Anglia)
To kolejny arbiter, który zyskał największą sławę dzięki pracy podczas Mistrzostw Świata. Webbowi przypadło sędziowanie finału mundialu z 2010 roku rozgrywanego w RPA, w którym zmierzyły się Holandia z Hiszpanią. Mecz był niezwykle zacięty oraz obfitował w ostrą grę. Anglik pokazał w tym meczu 14 żółtych oraz jedną czerwoną kartkę! Nikt jednak nie miał mu nic do zarzucenia – pomimo ogromnej presji i skrajnych emocji, Webb zdołał utrzymać kontrolę nad spotkaniem, konsekwentnie stosując przepisy i nie ulegając presji żadnej ze stron. Jego spokojna i opanowana postawa, połączona z doskonałym przygotowaniem fizycznym i taktycznym, pozwoliła mu skutecznie zarządzać trudnym spotkaniem. Webb jest przykładem sędziego, który potrafił połączyć surowość z wyczuciem, zapewniając fair play nawet w najbardziej gorących momentach.
Dobrych wspomnień z Webbem nie mają polscy kibice – wszystko ze względu na wydarzenia z Mistrzostw Europy w 2008 roku, kiedy to w meczu reprezentacji Polski przeciwko Austrii podyktował w 91. minucie rzut karny dla rywali. „Jedenastka” była słuszna, ale ze względu na okoliczności Anglik nie zyskał sympatii biało-czerwonych.
Daniele Orsato (Włochy)
Choć ten arbiter nigdy nie miał okazji sędziować finału Mistrzostw Świata, to niewątpliwie zasłużył na miano jednego z najlepszych sędziów w historii tych rozgrywek. Jego kariera jest niezwykle bogata oraz pełna prowadzenia wielu prestiżowych meczów. Zostało to docenione w 2020 roku, kiedy to otrzymał nagrodę Międzynarodowej Federacji Historii i Statystyki Piłki Nożnej (IFFHS), która uznała go najlepszym sędzią świata w owym roku. Warto więc przyglądać się jego poczynaniom.
Szymon Marciniak (Polska)
Sędzią, który w ostatnich latach w pewnym stopniu przejął rolę Colliny, będącego kojarzonym z zawodem arbitra piłkarskiego, stał się Szymon Marciniak. Choć jego historia na Mistrzostwach Świata to wyłącznie jedna impreza, to jednak z pewnością zasłużył na miejsce wśród najwybitniejszych. W 2022 roku jako sędzia główny poprowadził finał Mistrzostw Świata w Katarze pomiędzy Argentyną a Francją (na mundialu w Katarze łącznie poprowadził trzy mecze). Dla wielu ekspertów było to fenomenalne spotkanie, które zostało uzupełnione świetnym sędziowaniem. Mecz ten, pełen zwrotów akcji, bramek i niezwykłych emocji, był prawdziwym sędziowskim wyzwaniem. Marciniak sprostał mu w sposób mistrzowski, podejmując szereg kluczowych decyzji, które okazały się być w 100% trafne. Jego opanowanie, odwaga w podejmowaniu trudnych decyzji (m.in. rzutów karnych) oraz doskonała komunikacja z zawodnikami zapewniły mu międzynarodowe uznanie. Jest symbolem nowego pokolenia sędziów, którzy łączą zaawansowane technologie (VAR) z intuicją i doświadczeniem.
Marciniak od lat odgrywa znaczącą rolę w najważniejszych meczach rozgrywanych w ramach FIFA oraz UEFA. Sędziuje kluczowe mecze reprezentacyjne, ale nie tylko. W 2023 roku sędziował finał Ligi Mistrzow pomiędzy Manchesterem City a Interem Mediolan. W tym samym sezonie został wyznaczony do finału Klubowych Mistrzostw Świata. To tylko kilka z ważnych meczów na jego koncie. W 2022 roku Międzynarodowa Federacja Historyków i Statystyków wybrała go najlepszym sędzią na świecie.
Zanim do tego doszło, Marciniak zbierał doświadczenie na krajowym podwórku. W Ekstraklasie sędziuje od 2009 roku i aktualnie jest sędzią z rekordową liczbą poprowadzonych spotkań jako arbiter główny.
Ranking najlepszych sędziów świata – podsumowanie
Praca sędziego na przestrzeni ostatnich kilkunastu lat zmieniła się nie do poznania. Wszystko ze względu na technologię VAR, która w znaczący sposób wspiera sędziego głównego. Choć VAR budzi kontrowersje i zmienia dynamikę gry, to w rękach doświadczonego i kompetentnego sędziego staje się narzędziem, które minimalizuje błędy i zwiększa sprawiedliwość na boisku. Najlepsi sędziowie potrafią harmonijnie połączyć swoje umiejętności z możliwościami, jakie daje technologia, podejmując decyzje, które są zarówno trafne, jak i akceptowalne dla wszystkich stron.
