Trudno sobie wyobrazić, żeby zawodowy sport opierał się współcześnie tylko i wyłącznie na praktycznych umiejętnościach i intuicji głównego trenera. Obecnie rozwój nowoczesnych technologii pozwala na analizę szeregu danych na podstawie których wyciągane są odpowiednie wnioski i planowane kolejne jednostki treningowe. Dzisiaj każdy sport opiera się na twardych danych naukowych, które pozwalają na jak najlepsze przygotowanie do kolejnych wyzwań. Podobnie jest w koszykówce. Co daje analitika? Jak rozpoczynał się ten proces? Jak bardzo jest istotny?
Jakie są początki analityki w koszykówce?
Początek analityki w koszykówce nie jest konkretnie datowany. W większości bardziej popularnych dyscyplin sportowych na początku XX wieku zaczęto rejestrować podstawowe dane. Do nich zaliczały się punkty, zbiórki oraz asysty. Zapisywano je początkowo ręcznie, jednak głównym celem tych zapisów było podsumowanie występu konkretnych zawodników, a nie analiza taktyczna. Na poważnie rozpoczęto podchodzić do tematu analizy danych na początku lat 70 – tych XX wieku. Jednak jej prawdziwy rozwój miał miejsce na przełomie między XX, a XXI wiekiem. Wtedy wówczas utworzono takie wskaźniki jak statystyki, które mierzą za pomocą specjalnego równania produktywność graczy na podstawie skuteczności wszystkich rzutów, ilości asyst, zbiórek, bloków, przechwytów, strat i fauli podczas czasu spędzonego na boisku. Do tego nastąpił rozwój narzędzi do analizy wideo oraz systemów śledzenia ruchu. Obecnie analityka jest niesłychanie rozwiniętym działem w koszykówce, który wykorzystuje zaawansowane metody statystyczne, uczenie maszynowe i sztuczną inteligencję do przetwarzania ogromnych zbiorów danych.
Do czego analityka jest potrzebna w koszykówce?
Dzięki wykorzystaniu odpowiednich danych sztab szkoleniowy może ocenić obiektywnie każdego gracza. Do tego dochodzi możliwość dostosowania personalizowanego treningu pod każdego zawodnika. Jest to ważne pod kątem indywidualnych procesów rozwojowych oraz zmniejszenia ryzyka wystąpienia urazu. Na skutek odpowiedniego wykorzystania tych metod można opracować odpowiednią strategię gry pod danego przeciwnika. Zaawansowane systemy analityczne umożliwiają zbieranie i przetwarzanie danych w czasie rzeczywistym, dzięki czemu trenerzy mogą reagować na bieżąco na różne wydarzenia boiskowe. Narzędzie to pomaga również w odpowiednim dobraniu składu na dany mecz i oceny potencjalnych nowych graczy, jacy mogliby wzmocnić daną drużynę.
Które dane podlegają analizie?
Zakres danych, jaki podlega analizie jest imponujący. Począwszy od tradycyjnych statystyk takich jak: punkty, zbiórki, asysty, przechwyty, bloki, straty i faule, a na zdecydowanie bardziej precyzyjnych kończąc. Wśród tych drugich warto wymienić statystyki mierzące efektywność rzutową, korektę skuteczności rzutów z gry, wskaźnik efektywności zawodnika, statystykę, która mierzy liczbę punktów, które drużyna traci na 100 posiadanych piłek, analizy wideo oraz dane śledzenia ruchu oraz biometryczne. Jak widać ilość wskaźników jest imponująca i pozwala sztabom szkoleniowym bardzo dobrze się przygotować przed każdym meczem.
Z jakich narzędzi oraz technologii korzysta się przy pracy analitycznej?
Analiza danych wykorzystuje wiele różnych narzędzi oraz technologii. Systemy śledzenia zawodników korzystają z pomocy kamer i sensorów, które zbierają szczegółowe dane o ruchu. Do profesjonalnych analiz wideo wykorzystuje się najróżniejsze oprogramowanie, które umożliwia tagowanie, edycję i prezentowanie fragmentów wideo wraz ze statystykami. Do tego dochodzą najróżniejsze aplikacje do statystyk, które przekazują najróżniejsze dane i wszelakie historie związane ze wszystkimi meczami. Wykorzystuje się również platformy Big Data, które pomagają przewidywać wyniki, identyfikować talenty czy oceniać ryzyko kontuzji.
Jaka jest przyszłość analityki w koszykówce?
Przyszłość wykorzystania analityki zarówno w koszykówce, jak i pozostałych dyscyplinach sportowych jest niezagrożona. Jej rola będzie cały czas wzrastać. Wraz z ciągłym rozwojem nowych technologii zwiększa się również obszar działań analitycznych. Jej wpływ na grę będzie coraz większy. Raczej pewne jest to, że wraz z rozwojem czasu będą udoskonalane narzędzia oraz sztuczna inteligencja, która da nowe możliwości, jakie z pewnością zostaną odpowiednio wykorzystane. Z pewnością zmianie ulegną wszelkie dane, które będą mieć znaczący wpływ na wszelkie aspekty gry, takie jak indywidualny rozwój każdego gracza, tworzenie odpowiedniej strategii meczowej czy wpływ na zarządzanie organizacją sportową. Szkoleniowcy obecnie wykorzystują analitykę do jeszcze bardziej skutecznego zarządzania drużyną niż w przeszłości. I to się z pewnością już nie zmieni.
